oyebanji1_TONY KARUMBAAFP via Getty Images_covax delivery Tony Karumba/AFP via Getty Images

COVAX is onze beste kans om COVID te overwinnen

LONDEN – De eerste vaccinleveranties door de COVID-19 Vaccine Global Access  (COVAX)-faciliteit aan Ghana, Nigeria en Ivoorkust hebben een sprankje hoop gebracht voor Afrikaanse landen die graag een begin willen maken met het inenten van hun bevolking tegen de ziekte. Maar terwijl COVAX de leveringen opvoert, wordt zijn missie om snelle, eerlijke en gelijkwaardige toegang tot COVID-19-vaccins te verschaffen aan mensen overal ter wereld bedreigd door rijke landen die meer bestellen dan ze nodig hebben. Deze zorgwekkende mondiale onevenwichtigheid in de distributie van vaccins kan het herstel van Afrika vertragen en de duur van de pandemie wereldwijd verlengen.

COVAX is ʼs werelds beste kans om dit scenario te voorkomen. Nooit eerder heeft de hele wereldbevolking tegelijkertijd een vaccin tegen dezelfde ziekte nodig gehad, en COVAX maakt een opmerkelijke samenwerking mogelijk om deze uitdaging aan te gaan, door overheden, mondiale gezondheidsorganisaties, de particuliere sector, wetenschappers en vele andere partners samen te brengen om vaccins te ontwikkelen, te produceren en af te leveren.

Uiteindelijk zullen we het succes van deze ongekende onderneming meten over een tijdsbestek van meerdere jaren, zo niet decennia. Maar COVAX ligt al op schema om in 2021 twee miljard doses COVID-19-vaccin te leveren aan landen van alle inkomensniveaus, en beschikt over ʼs werelds meest diverse en actief beheerde onderzoeks- en ontwikkelingsportefeuille voor vaccins. Het doel is ervoor te zorgen dat de meest kwetsbare bevolkingsgroepen tegen het einde van dit jaar COVID-19-vaccins ontvangen.

Toch moeten de ontwikkelingslanden concurreren met de rijke landen, waarvan sommige voldoende vaccinvoorraden hebben besteld om hun bevolking verscheidene malen te kunnen vaccineren. De Afrikaanse Unie (AU) heeft daarentegen voor slechts 38 procent van de bevolking van het continent vaccins besteld, en zelfs als landen meer zouden willen, zijn de voorraden niet onmiddellijk beschikbaar. Sommigen vrezen zelfs dat de vaccinproducenten zich concentreren op het nakomen van bilaterale overeenkomsten met de rijke landen, in plaats van op het leveren van doses aan COVAX.

De vrees voor achterblijvende vaccinleveranties kan ertoe bijdragen dat de Afrikaanse autoriteiten proberen elders vaccins te kopen. De AU heeft het African Vaccine Acquisition Task Team (AVATT) opgericht, een platform waar Afrikaanse landen vaccins vooraf kunnen bestellen en kopen. Rusland heeft 300 miljoen doses van zijn Spoetnik V-vaccin aangeboden voor aankoop via AVATT, maar het is onduidelijk wanneer die doses kunnen worden geleverd, of tegen welke prijs. Intussen streven sommige regeringen bilaterale regelingen na. Zuid-Afrika heeft 5,25 dollar per dosis van het Oxford-AstraZeneca-vaccin betaald, ruim het dubbele van de prijs die Europese landen betalen. Zimbabwe gebruikt het Chinese Sinopharm-vaccin en de gezondheidsautoriteiten van Nigeria hebben aangekondigd dat zij in gesprek zijn met Rusland en India om vaccins aan te schaffen.

Hoewel de kosten van veel van deze bilaterale overeenkomsten onduidelijk zijn, worden zij gesloten buiten COVAX om, dat zich inzet voor onderhandelingen over de meest betaalbare prijs voor de vaccins die het aanschaft.

Introductory Offer: Save 30% on PS Digital
PS_Digital_1333x1000_Intro-Offer1

Introductory Offer: Save 30% on PS Digital

Access every new PS commentary, our entire On Point suite of subscriber-exclusive content – including Longer Reads, Insider Interviews, Big Picture/Big Question, and Say More – and the full PS archive.

Subscribe Now

COVAX kan slagen als centraal mechanisme voor het waarborgen van een gelijkwaardige toegang tot vaccins, maar niet als landen hun eigen belangen nastreven of gedwongen worden om op andere manieren doses te verkrijgen. Sommige landen lijken hun vaccins te gebruiken ter bevordering van politieke doeleinden. Hoewel de AU leiderschap heeft getoond door AVATT op te richten, moet zij met COVAX blijven coördineren om te voorkomen dat collectieve inspanningen elkaar overlappen of worden ondermijnd.

Tegelijkertijd moet COVAX zelf zich concentreren op het leveren van grotere hoeveelheden aan landen met een laag en gemiddeld inkomen, waaronder Afrikaanse landen. Momenteel is het programma erop gericht om eind 2021 vaccindoses te hebben verstrekt aan ten minste 20 procent van de bevolking van deze landen, wat minder is dan veel Afrikaanse regeringen zouden willen. De Afrikaanse Centra voor ziektebestrijding en -preventie hebben zich ten doel gesteld dit jaar 35 procent van de Afrikaanse bevolking in te enten, en uiteindelijk ten minste 60 procent, wat in lijn is met de doelstellingen van landen met hogere inkomens.

COVAX streeft er uiteindelijk naar de landen met een laag en gemiddeld inkomen in 2021 te voorzien van maar liefst 1,8 miljard doses, afhankelijk van financiering en voorraden. De Afrikaanse regeringen zouden daarom hun inspanningen met COVAX moeten afstemmen om ervoor te zorgen dat deze doelstellingen worden gehaald. Dit zou de beste vooruitzichten bieden om de pandemie zo snel mogelijk te beëindigen, terwijl tegelijkertijd de transparantie en striktheid met betrekking tot de veiligheid van het vaccin worden gewaarborgd.

Uiteindelijk is het doel van COVAX om de gelijkwaardige toegang tot COVID-19-vaccins mogelijk te maken. Afrika laten wachten is oneerlijk en onverstandig. Hoewel het totale aantal ziektegevallen in Europa en de VS veel hoger ligt, is de behoefte van Afrika om eerstelijnswerkers en andere kwetsbare groepen te beschermen niet minder dringend. Hoe langer het duurt om de bevolking van de regio in te enten, des te groter het risico is dat er nieuwe coronavirusvarianten opduiken die de wereld opnieuw kunnen bedreigen.

Het is begrijpelijk dat veel landen de gezondheid en het economisch welzijn van hun eigen burgers als de hoogste prioriteit beschouwen. Maar niemand zal veilig zijn voor COVID-19 totdat wij dat allemaal zijn. COVAX blijft ons beste instrument om de bescherming tegen vaccins uit te breiden, en zowel de regeringen van rijke als van arme landen moeten het programma steunen.

De standpunten in dit commentaar weerspiegelen de eigen mening van de auteur.

Vertaling: Menno Grootveld

https://prosyn.org/O1ltH0ynl